Mahkamah Rayuan hari ini mengekalkan keputusan kerajaan untuk mengharamkan filem Mentega Terbang, sekali gus mengesahkan bahawa tindakan Menteri Dalam Negeri dibuat mengikut peruntukan undang-undang yang sah. Keputusan sebulat suara itu menamatkan rayuan yang dikemukakan oleh pengarah dan penerbit filem berkenaan selepas mereka gagal mencabar perintah larangan tersebut di peringkat rayuan.
Panel tiga hakim Mahkamah Rayuan yang terdiri daripada Datuk Ismail Brahim, Datuk Ong Chee Kwan dan Datuk Ahmad Shahrir Mohd Salleh memutuskan bahawa Menteri Dalam Negeri telah menggunakan kuasa statutori di bawah Seksyen 26 Akta Penapisan Filem (APF) 2002 secara sah ketika mengeluarkan perintah mengharamkan tayangan, pengedaran dan publisiti filem itu.
Mahkamah Rayuan Tolak Rayuan Pengarah dan Penerbit
Datuk Ong Chee Kwan ketika membacakan keputusan berkata, perintah yang dikeluarkan oleh Menteri Dalam Negeri tidak dicemari sebarang unsur yang tidak sah atau tidak rasional dari sudut perundangan.
Menurut beliau, mahkamah mendapati terdapat bukti yang mencukupi bagi menyokong keputusan kerajaan, termasuk laporan daripada Lembaga Penapisan Filem, penilaian Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim), pandangan Cawangan Khas Polis Diraja Malaysia, pelbagai laporan polis serta penilaian Menteri Dalam Negeri selepas menonton sendiri filem berkenaan.
Mahkamah turut menegaskan bahawa Seksyen 26 APF yang memberikan kuasa kepada Menteri Dalam Negeri untuk mengharamkan sesebuah filem atas alasan kepentingan awam adalah selaras dengan Perlembagaan Persekutuan.
Selain itu, panel hakim turut memutuskan bahawa pengarah Mohd Khairianwar Jailani dan penerbit Tan Meng Kheng tidak mempunyai hak untuk diberikan peluang didengar sebelum perintah larangan tersebut dikeluarkan.
Larangan Dikuatkuasakan Sejak Ogos 2023
Perintah pengharaman terhadap filem Mentega Terbang telah dikeluarkan oleh Menteri Dalam Negeri pada 21 Ogos 2023 mengikut Seksyen 26 Akta Penapisan Filem 2002.
Melalui perintah tersebut, semua bentuk tayangan, pameran, pengedaran, pemilikan, penyebaran serta penjualan filem berkenaan diharamkan di seluruh negara.
Susulan itu, Mohd Khairianwar dan Tan Meng Kheng memfailkan permohonan semakan kehakiman di Mahkamah Tinggi pada Disember 2023 dengan menamakan Menteri Dalam Negeri serta Kerajaan Malaysia sebagai responden.
Mereka mendakwa keputusan kerajaan mengharamkan filem berkenaan adalah tidak rasional serta melanggar hak kebebasan bersuara yang dijamin di bawah Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan. Selain itu, mereka turut berhujah bahawa larangan tersebut menyebabkan kerugian pendapatan kerana karya berkenaan tidak lagi boleh ditayangkan atau diedarkan.
Mahkamah Tinggi Pernah Tolak Permohonan
Dalam permohonan semakan kehakiman itu, kedua-dua pemohon turut memohon supaya mahkamah mengeluarkan perintah certiorari bagi membatalkan keputusan Menteri Dalam Negeri.
Mereka juga memohon deklarasi bahawa Seksyen 26 Akta Penapisan Filem adalah ultra vires atau melangkaui kuasa yang diperuntukkan di bawah Perkara 10(1), Perkara 10(2) dan Perkara 8(1) Perlembagaan Persekutuan.
Bagaimanapun, pada 6 Januari tahun lalu, Mahkamah Tinggi menolak permohonan tersebut sebelum keputusan itu kini dikekalkan oleh Mahkamah Rayuan.
Dengan keputusan terbaharu ini, larangan terhadap filem Mentega Terbang terus berkuat kuasa.
Kandungan Filem Cetus Bantahan Masyarakat
Sebelum ini, filem Mentega Terbang yang disiarkan menerusi platform penstriman video telah mencetuskan pelbagai reaksi dalam kalangan masyarakat.
Filem itu didakwa mengandungi adegan yang menyentuh sensitiviti agama selain memperlihatkan percanggahan kepercayaan yang mengundang bantahan pelbagai pihak.
Perkara tersebut menjadi antara faktor yang dipertimbangkan kerajaan sebelum tindakan mengharamkan tayangan dan pengedarannya dilaksanakan.
Dalam prosiding rayuan, peguam N. Surendran yang mewakili Mohd Khairianwar dan Tan Meng Kheng berhujah bahawa Seksyen 26 APF bertentangan dengan hak kebebasan bersuara yang dijamin di bawah Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan.
Sebaliknya, Peguam Kanan Persekutuan Mohammad Sallehuddin Md Ali yang mewakili Menteri Dalam Negeri dan Kerajaan Malaysia berhujah bahawa kandungan filem tersebut menghina agama Islam serta menyentuh sensitiviti umat Islam di Malaysia.
Beliau turut menegaskan bahawa sekiranya filem berkenaan terus ditayangkan, ia berpotensi mencetuskan keresahan dan kemarahan dalam kalangan masyarakat Islam serta boleh menjejaskan kepentingan awam.
Keputusan Mahkamah Rayuan hari ini sekali lagi mengesahkan bahawa tindakan kerajaan mengharamkan filem Mentega Terbang dibuat mengikut kuasa yang diperuntukkan oleh undang-undang. Mahkamah juga menegaskan bahawa perintah tersebut mempunyai asas yang kukuh berdasarkan laporan daripada agensi berkaitan serta penilaian yang dibuat sebelum keputusan diambil.
Soalan Lazim (FAQ) Filem Mentega Terbang
Apakah keputusan Mahkamah Rayuan terhadap filem Mentega Terbang?
Mahkamah Rayuan mengekalkan keputusan kerajaan yang mengharamkan tayangan, pengedaran dan publisiti filem tersebut serta menolak rayuan pengarah dan penerbit.
Mengapa filem Mentega Terbang diharamkan?
Kerajaan memutuskan filem itu diharamkan selepas mengambil kira laporan Lembaga Penapisan Filem, Jakim, Polis Diraja Malaysia serta faktor kepentingan awam kerana kandungannya didakwa menyentuh sensitiviti agama.
Apakah asas undang-undang yang digunakan untuk pengharaman itu?
Larangan tersebut dibuat di bawah Seksyen 26 Akta Penapisan Filem 2002 yang memberikan kuasa kepada Menteri Dalam Negeri untuk mengharamkan sesebuah filem atas alasan kepentingan awam.
