KUALA LUMPUR: Dakwaan mengenai layanan berbeza di penjara kembali diperkatakan susulan pembebasan bekas Menteri Infrastruktur Sabah, Datuk Peter Anthony, menerusi Program Pembebasan Banduan Berlesen (PBSL), ketika isu hukuman terhadap bekas Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Razak, turut menjadi perdebatan. Jabatan Penjara Malaysia menjelaskan bahawa pembebasan menerusi program itu dibuat berdasarkan syarat, tapisan dan penilaian yang ditetapkan, bukan berdasarkan kedudukan atau status seseorang banduan.
Dalam kenyataan pada 12 September, Jabatan Penjara menafikan dakwaan bahawa Peter menerima layanan istimewa berbanding banduan lain. Menurut jabatan itu, Peter hanya dipertimbangkan untuk PBSL selepas memenuhi tempoh kelayakan yang ditetapkan dan menjalani proses penilaian sama seperti banduan lain yang dipertimbangkan untuk menyertai program berkenaan.
Jabatan Penjara turut menjelaskan bahawa penyertaan dalam PBSL tidak bermaksud seseorang banduan telah terlepas daripada hukuman mahkamah. Sebaliknya, banduan yang dibenarkan menjalani baki hukuman menerusi program tersebut masih tertakluk kepada pengawasan, syarat dan peraturan sepanjang tempoh hukuman yang masih berbaki.
Penjelasan itu diberikan ketika perbandingan antara kes Peter dan Najib mula dibangkitkan dalam perdebatan awam. Najib kini sedang menjalani hukuman di Penjara Kajang, manakala isu berkaitan permohonan pengampunan beliau kembali mendapat perhatian selepas pendirian politik mengenai pelaksanaan hukuman terhadap individu yang disabitkan kesalahan berprofil tinggi dipersoalkan.
Jabatan Penjara menegaskan bahawa PBSL bukan satu bentuk penghapusan hukuman. Program itu merupakan mekanisme pemulihan yang membolehkan banduan yang memenuhi syarat menjalani sebahagian baki hukuman dalam komuniti dengan pemantauan berterusan oleh pihak berkuasa.
Menurut jabatan berkenaan, seseorang banduan perlu menjalani sekurang-kurangnya satu pertiga daripada tempoh hukuman sebelum boleh dipertimbangkan untuk PBSL. Bagaimanapun, pencapaian tempoh minimum tersebut tidak bermakna seseorang itu secara automatik diterima menyertai program berkenaan kerana masih terdapat proses tapisan dan penilaian yang perlu dilalui.
Antara perkara yang dinilai termasuk sahsiah dan kelakuan banduan sepanjang berada dalam tahanan, perkembangan pemulihan serta penyertaan dalam Program Pembangunan Insan. Faktor lain seperti kesediaan untuk kembali ke masyarakat, sokongan keluarga, kesesuaian tempat tinggal, peluang pekerjaan dan keperluan pemantauan selepas pembebasan turut diambil kira.
Proses pertimbangan juga tidak dibuat berdasarkan keputusan individu semata-mata. Jabatan Penjara memaklumkan bahawa permohonan PBSL dibawa untuk pertimbangan sebuah jawatankuasa di ibu pejabat yang dipengerusikan Ketua Pengarah Penjara serta melibatkan pegawai kanan dan wakil agensi berkaitan.
Struktur penilaian tersebut, menurut jabatan itu, bertujuan memastikan setiap permohonan diproses berdasarkan kelayakan dan hasil penilaian yang telah ditetapkan. Pendekatan itu juga digunakan untuk menilai banduan tanpa mengira latar belakang, jawatan, status atau pengaruh mereka.
Oleh sebab itu, Jabatan Penjara menyifatkan dakwaan mengenai layanan berbeza di penjara dalam kes Peter sebagai tidak tepat. Jabatan berkenaan menegaskan bahawa status seseorang banduan bukan faktor yang memberikan kelebihan atau pengecualian daripada proses kelayakan PBSL.
Perkara tersebut menjadi lebih hangat selepas Presiden MCA, Datuk Seri Wee Ka Siong, mempersoalkan pendirian Pakatan Harapan (PH) berhubung hukuman terhadap individu yang disabitkan kesalahan rasuah atau salah guna kuasa. PH sebelum ini mengambil pendirian bahawa pesalah bagi kesalahan berprofil tinggi perlu menjalani hukuman yang dijatuhkan mahkamah.
Dalam konteks itu, Wee membangkitkan persoalan mengapa tiada bantahan serupa ketika Peter dibenarkan menjalani baki hukuman di luar penjara. Perbandingan tersebut kemudian mengaitkan pelaksanaan hukuman Peter dengan perkembangan berkaitan Najib, sekali gus mencetuskan perdebatan mengenai sama ada terdapat perbezaan dalam layanan terhadap banduan.
Peter sebelum ini dijatuhi hukuman penjara tiga tahun selepas disabitkan kesalahan memalsukan dokumen. Pada Mac lalu, beliau dibebaskan secara parol selepas menjalani sebahagian daripada hukuman tersebut.
Namun, Jabatan Penjara menjelaskan bahawa pembebasan melalui PBSL atau mekanisme berkaitan tidak bermakna hukuman asal telah dipadamkan, dipendekkan atau dikurangkan. Banduan yang menyertai program itu masih dianggap sedang menjalani baki hukuman dalam komuniti sehingga tempoh yang ditetapkan selesai.
Penjelasan tersebut sekali gus memberikan gambaran bahawa kelayakan PBSL bergantung kepada beberapa peringkat penilaian, bukannya semata-mata tempoh seseorang berada dalam penjara. Dalam isu layanan berbeza di penjara, Jabatan Penjara menegaskan bahawa prosedur yang sama digunakan kepada banduan yang memenuhi kriteria tanpa mengambil kira kedudukan atau pengaruh mereka.
SOALAN LAZIM (FAQ)
Adakah wujud layanan berbeza di penjara dalam kes Peter Anthony?
Jabatan Penjara menafikan dakwaan tersebut dan menjelaskan bahawa Peter dipertimbangkan untuk PBSL selepas memenuhi syarat kelayakan serta melalui proses tapisan dan penilaian yang sama seperti banduan lain.
Adakah PBSL bermaksud hukuman penjara seseorang telah digugurkan?
Tidak. Jabatan Penjara menjelaskan bahawa banduan yang menyertai PBSL masih menjalani baki hukuman dalam komuniti serta tertakluk kepada syarat, peraturan dan pemantauan sehingga tempoh hukuman selesai.
Mengapa kes Peter Anthony dikaitkan dengan Najib Razak?
Perbandingan itu timbul ketika perdebatan mengenai hukuman dan permohonan pengampunan Najib kembali mendapat perhatian. Pendekatan terhadap pembebasan Peter menerusi PBSL kemudian dipersoalkan dalam konteks pendirian politik mengenai pelaksanaan hukuman terhadap kes berprofil tinggi.
