Malaysia mempunyai 6,851 masjid di seluruh negara, dengan 97 daripadanya dikenal pasti sebagai masjid pelancongan yang berpotensi diketengahkan kepada pelancong tempatan dan antarabangsa. Inisiatif itu dilihat mampu memperkukuh sektor pelancongan mesra Muslim, khususnya sempena agenda Tahun Melawat Malaysia 2026 (TMM2026).
97 masjid berpotensi jadi tarikan pelancongan
BAGAN DATUK – Sebanyak 97 masjid dikenal pasti mempunyai potensi untuk diketengahkan sebagai tarikan pelancongan, sekali gus membuka ruang kepada masyarakat untuk melihat masjid bukan sahaja sebagai tempat ibadah, malah sebagai sebahagian daripada pengalaman pelancongan yang lebih luas.
Ketua Setiausaha Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya, Datuk Shaharuddin Abu Sohot, berkata jumlah keseluruhan 6,851 masjid di Malaysia menunjukkan negara mempunyai potensi besar untuk membangunkan pelancongan berasaskan masjid secara lebih tersusun.
Menurut beliau, usaha memperkenalkan masjid sebagai destinasi pelancongan perlu dilaksanakan dengan penuh tanggungjawab. Fungsi utama masjid sebagai tempat ibadah serta aspek kesucian dan kehormatan rumah Allah perlu sentiasa diberikan keutamaan dalam setiap pelaksanaan aktiviti berkaitan pelancongan.
Perkara itu turut menekankan bahawa usaha mengetengahkan masjid sebagai destinasi pelancongan tidak seharusnya dilihat semata-mata dari sudut komersial. Sebaliknya, pendekatan yang teratur diperlukan supaya kehadiran pelancong dapat berlangsung dalam suasana yang menghormati fungsi dan peranan sesebuah masjid.
ITC, Jakim dan jabatan agama selaras pembangunan
Shaharuddin berkata, Pusat Pelancongan Islam (ITC) telah menjalinkan kerjasama dengan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim) serta jabatan agama Islam negeri bagi membangunkan garis panduan dan menyelaras penglibatan pihak masjid dalam sektor berkenaan.
Kerjasama tersebut penting bagi memastikan setiap usaha pelancongan yang melibatkan masjid mempunyai panduan yang jelas. Pada masa sama, ia dapat membantu pihak berkaitan memahami perkara yang perlu diberi perhatian apabila menerima kunjungan pelancong, sama ada daripada kalangan masyarakat Islam mahupun bukan Islam.
Menurut beliau, pembangunan pelancongan masjid juga perlu bergerak seiring dengan penyediaan perkhidmatan yang lebih mesra Muslim. Dalam konteks itu, ITC turut mempunyai beberapa inisiatif yang bertujuan menyokong ekosistem pelancongan dan hospitaliti mesra Muslim.
Antara yang diketengahkan ialah Jaminan dan Pengiktirafan Pelancongan serta Hospitaliti Mesra Muslim (MFAR) dan inisiatif Pemandu Pelancong Mesra Muslim. Usaha tersebut dilihat dapat membantu memperkukuh pengalaman pelancong dengan menyediakan perkhidmatan yang lebih sesuai dengan keperluan mereka.
Pendekatan berkenaan juga menunjukkan bahawa pelancongan mesra Muslim mempunyai skop yang lebih luas daripada sekadar menyediakan makanan halal. Kemudahan, perkhidmatan, penerangan dan pengalaman perjalanan yang selesa turut memainkan peranan dalam membentuk keyakinan pelancong ketika berada di sesuatu destinasi.
Pelancongan mesra Muslim bukan sekadar makanan halal
Shaharuddin berkata, konsep pelancongan mesra Muslim bukan hanya berkaitan penyediaan makanan halal, sebaliknya melibatkan usaha mewujudkan pengalaman perjalanan yang lebih selesa, yakin dan menyeronokkan.
Pendekatan itu turut memberi manfaat kepada pelancong bukan Islam yang ingin mengenali budaya dan kehidupan masyarakat Islam di Malaysia. Masjid yang mempunyai nilai sejarah, seni bina atau identiti tersendiri berpotensi menjadi ruang untuk pengunjung memahami kepelbagaian budaya negara dalam suasana yang teratur dan penuh hormat.
Dalam konteks ini, masjid pelancongan boleh memainkan peranan sebagai salah satu komponen yang memperkayakan pengalaman pelancong. Namun, pengembangannya tetap memerlukan keseimbangan antara keperluan pelancongan dengan tanggungjawab menjaga fungsi asal masjid.
Usaha memperkenalkan masjid kepada pelancong juga selari dengan keperluan memperluas produk pelancongan negara. Selain tarikan alam semula jadi, makanan dan budaya, pengalaman berkaitan masjid boleh menjadi salah satu elemen yang memperlihatkan identiti Malaysia sebagai sebuah negara yang mempunyai warisan Islam yang tersendiri.
National Mosque Open Day 2026
Beliau berkata demikian ketika berucap pada Majlis Perasmian Program National Mosque Open Day (NMOD 2026) atau Hari Terbuka Masjid Kebangsaan 2026 yang berlangsung di Dewan Dato’ Lope Hashim, di sini, hari ini.
Penganjuran program berkenaan menjadi antara platform untuk mengetengahkan peranan masjid serta meningkatkan pemahaman masyarakat terhadap fungsi dan potensinya dalam konteks yang lebih luas. Pada masa sama, usaha sedemikian boleh membantu memperkenalkan pengalaman berkaitan Islam dan budaya tempatan kepada pengunjung dengan pendekatan yang sesuai.
Dengan jumlah masjid yang banyak di seluruh negara, potensi untuk membangunkan pengalaman pelancongan berasaskan masjid sememangnya besar. Bagaimanapun, tidak semua masjid semestinya sesuai menerima kunjungan pelancong secara terbuka dan perkara itu memerlukan penyelarasan serta garis panduan yang bersesuaian.
Perancangan yang tersusun juga penting supaya aktiviti pelancongan tidak mengganggu jemaah atau aktiviti keagamaan yang berlangsung. Pada masa sama, pengunjung perlu diberikan kefahaman mengenai adab serta peraturan ketika berada di kawasan masjid.
Secara keseluruhannya, pengenalpastian 97 masjid tersebut memperlihatkan satu lagi peluang untuk mempelbagaikan produk pelancongan Malaysia sempena TMM2026. Dengan penglibatan agensi berkaitan, pihak masjid dan penggiat industri, potensi itu boleh dibangunkan secara lebih bertanggungjawab sambil memastikan fungsi utama masjid terus dipelihara.
Soalan Lazim (FAQ)
Apa yang dimaksudkan dengan masjid pelancongan?
Masjid pelancongan merujuk kepada masjid yang mempunyai potensi untuk diketengahkan sebagai sebahagian daripada pengalaman pelancongan, termasuk kepada pelancong Islam dan bukan Islam, dengan tetap menghormati fungsi utama serta kesucian masjid.
Berapa banyak masjid dikenal pasti mempunyai potensi pelancongan?
Sebanyak 97 masjid dikenal pasti daripada keseluruhan 6,851 masjid di Malaysia sebagai mempunyai potensi untuk diketengahkan kepada pelancong.
Siapa yang terlibat dalam pembangunan pelancongan masjid?
Pusat Pelancongan Islam (ITC) bekerjasama dengan Jakim dan jabatan agama Islam negeri dalam membangunkan garis panduan serta menyelaras penglibatan pihak masjid dalam usaha berkaitan pelancongan.
