KUALA LUMPUR: Lonjakan harga minyak global susulan ketegangan antara Amerika Syarikat (AS) dan Iran kini memberi tekanan baharu kepada ekonomi Malaysia. Laporan terbaharu oleh IPPFA Sdn Bhd menyatakan kedudukan Malaysia sebagai pengeksport tenaga bukan lagi jaminan keuntungan mutlak dalam situasi semasa.
Laporan bertajuk US–Iran Conflict: The Repricing of Growth, Inflation and Investment Risk menjelaskan konflik tersebut telah berubah daripada risiko geopolitik bersifat sementara kepada kejutan makroekonomi yang memberi kesan langsung terhadap pertumbuhan, inflasi dan ruang fiskal negara.
Harga Minyak Global Tekan Rantaian Bekalan Tenaga
Menurut laporan itu, hampir satu perlima aliran minyak dan gas asli cecair (LNG) dunia melalui laluan Selat Hormuz yang kini terdedah kepada risiko ketegangan. Walaupun tiada gangguan fizikal, premium insurans perang, pengalihan laluan kapal tangki dan kelewatan penghantaran sudah cukup untuk mengetatkan bekalan serta melonjakkan harga minyak global.
Di peringkat global, pertumbuhan ekonomi dunia yang diunjurkan sekitar 3.3 peratus berdepan tekanan sekiranya harga tenaga kekal tinggi untuk tempoh panjang.
Harga Minyak Global dan Risiko Inflasi Malaysia
Bagi Malaysia, manfaat daripada kenaikan harga minyak global disifatkan sebagai separa dan tidak berlaku serta-merta. Harga eksport LNG lazimnya mempunyai sela masa kontrak, menyebabkan hasil meningkat lebih perlahan berbanding tekanan kos import dan logistik yang terus dirasai pengguna.
IPPFA menganggarkan inflasi utama berisiko meningkat sekitar 1.0 hingga 1.5 mata peratusan dalam tempoh dua hingga tiga suku tahun sekiranya kejutan tenaga berterusan. Keadaan ini boleh menjejaskan kuasa beli isi rumah serta margin keuntungan syarikat.
Harga Minyak Global Bebankan Subsidi dan Ringgit
Dari sudut fiskal, laporan itu memberi tumpuan kepada mekanisme subsidi bahan api. Jika harga RON95 dikekalkan pada RM1.99 seliter, sebahagian besar kejutan harga minyak global akan diserap melalui subsidi kerajaan.
Namun, apabila harga Brent melebihi AS$90 hingga AS$95 setong secara berterusan, kos subsidi dijangka meningkat secara tidak linear. Setiap kenaikan AS$10 setong yang mampan di atas julat tersebut boleh menambah anggaran RM3 bilion hingga RM5 bilion setahun kepada kos subsidi.
Selain itu, episod risiko geopolitik sebelum ini turut menyaksikan penyusutan nilai ringgit sekitar 3 hingga 6 peratus. Pergerakan ini meningkatkan kos import makanan dan barangan perantaraan, sekali gus mempercepatkan tekanan inflasi domestik.
Harga Minyak Global Tingkatkan Volatiliti Pasaran
Laporan sama turut mengaitkan tekanan geopolitik berasaskan tenaga dengan lonjakan 20 hingga 30 peratus dalam volatiliti pasaran ekuiti dan kredit. Keadaan ini meningkatkan kos modal dan menjejaskan sentimen pelaburan.
Secara keseluruhan, pendedahan Malaysia terhadap konflik AS–Iran bukan hanya bergantung kepada harga minyak global, tetapi juga interaksi antara kos logistik, , subsidi bahan api, pergerakan mata wang dan keadaan pasaran kewangan.
Soalan Lazim (FAQ)
1. Mengapa kenaikan harga minyak memberi kesan kepada Malaysia?
Kerana walaupun Malaysia pengeksport tenaga, kos subsidi, logistik dan import meningkat lebih cepat berbanding manfaat hasil eksport.
2. Berapa anggaran peningkatan inflasi akibat kejutan tenaga?
IPPFA menganggarkan inflasi boleh meningkat sekitar 1.0 hingga 1.5 mata peratusan dalam tempoh dua hingga tiga suku tahun.
3. Apa kesan kepada subsidi bahan api?
Jika harga Brent melebihi AS$90–AS$95 setong, kos subsidi boleh meningkat RM3 bilion hingga RM5 bilion setahun bagi setiap kenaikan AS$10 setong.
