Ramai mungkin tertanya-tanya apa itu PISA dan mengapa keputusan penilaian ini sering menjadi perhatian apabila membincangkan masa depan pendidikan sesebuah negara. PISA atau Programme for International Student Assessment ialah penilaian antarabangsa anjuran Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) yang mengukur pengetahuan dan kemahiran pelajar berusia sekitar 15 tahun, termasuk keupayaan mereka menggunakan ilmu untuk menyelesaikan masalah dalam situasi sebenar.
Bagi PISA 2025, tumpuan utama diberikan kepada Sains, manakala Matematik dan Membaca turut dinilai sebagai bidang utama lain. Edisi ini juga memperkenalkan penilaian penyelesaian masalah secara komputasional, sekali gus memberi gambaran lebih luas tentang sejauh mana pelajar bersedia menghadapi dunia yang semakin bergantung kepada teknologi dan kemahiran digital.
Berbeza daripada peperiksaan sekolah yang lazimnya menguji penguasaan sukatan pelajaran tertentu, PISA cuba melihat perkara yang lebih praktikal. Penilaian ini mengukur sejauh mana pelajar boleh memahami maklumat, menaakul, berfikir secara kritis, menggunakan bukti, menyelesaikan masalah serta mengaplikasikan pengetahuan apabila berdepan situasi baharu.
Dengan kata lain, persoalannya bukan semata-mata “berapa banyak yang murid tahu?”, tetapi sejauh mana mereka mampu menggunakan apa yang dipelajari dalam kehidupan sebenar.
PISA 2025: Apa Yang Berlaku Kepada Pelajar Malaysia?
Keputusan PISA 2025 memberikan gambaran yang bercampur-campur tentang prestasi pendidikan Malaysia. Data OECD menunjukkan pelajar Malaysia masih berada di bawah purata OECD bagi Matematik, Membaca dan Sains, namun terdapat perkembangan tertentu yang menarik perhatian, khususnya dalam aspek Sains, Membaca dan penyelesaian masalah komputasional.
Dalam PISA 2025, skor purata Malaysia bagi Sains ialah 419 mata, meningkat tiga mata berbanding 2022. Bagi Membaca pula, skor meningkat lima mata kepada 393 mata. Sebaliknya, Matematik mencatat penurunan 11 mata kepada 397 mata. Perubahan bagi Sains dan Membaca berbanding 2022 itu bagaimanapun tidak dianggap signifikan secara statistik oleh OECD.
Angka tersebut menunjukkan cabaran pendidikan Malaysia masih belum selesai. Jika dibandingkan dengan 2018, prestasi purata negara lebih rendah dalam ketiga-tiga bidang utama. Malah, OECD melaporkan peningkatan ketara dalam kadar pelajar berprestasi rendah berbanding 2018, iaitu tambahan 24 mata peratusan bagi Matematik serta 10 mata peratusan masing-masing bagi Membaca dan Sains.
Namun, keputusan itu tidak bermaksud keseluruhan sistem pendidikan Malaysia gagal. PISA sendiri bukan sekadar ukuran kedudukan sesebuah negara. Data yang dikumpulkan turut memberikan gambaran tentang sikap pelajar, sokongan guru, persekitaran pembelajaran, penggunaan teknologi dan faktor sosioekonomi yang boleh mempengaruhi pencapaian.
Ada Berita Baik: Pelajar Malaysia Menonjol Dalam Kemahiran Digital
Satu dapatan PISA 2025 yang cukup menarik ialah prestasi pelajar Malaysia dalam penyelesaian masalah secara komputasional. Walaupun skor purata Malaysia sebanyak 484 mata masih sedikit di bawah purata OECD sebanyak 500 mata, 82.6 peratus pelajar Malaysia mencatat prestasi lebih tinggi daripada jangkaan berdasarkan tahap pencapaian Sains mereka. OECD meletakkan Malaysia antara sistem yang mempunyai kelebihan relatif paling besar dalam aspek ini.
Ini memberikan petunjuk bahawa terdapat potensi besar dalam kalangan pelajar Malaysia apabila mereka diberikan tugasan yang memerlukan penggunaan alat digital, penyelesaian masalah dan proses pemikiran secara sistematik.
Perkembangan ini menjadi semakin penting ketika teknologi kecerdasan buatan dan alat digital semakin digunakan dalam pendidikan. OECD turut melaporkan bahawa 56 peratus pelajar Malaysia menyatakan mereka menggunakan chatbot AI untuk membantu pembelajaran sekurang-kurangnya sekali seminggu. Antara kegunaan yang dilaporkan termasuk membuat kajian awal, meringkaskan teks dan membantu menghasilkan draf tugasan.
Situasi ini menunjukkan teknologi sudah menjadi sebahagian daripada pengalaman pembelajaran pelajar. Cabaran selepas ini bukan sekadar menyediakan akses kepada teknologi, tetapi memastikan teknologi digunakan untuk memperkukuh pemahaman dan pemikiran pelajar, bukannya menggantikan usaha mereka untuk belajar.
Pelajar Malaysia Ada Rasa Ingin Tahu dan Ketahanan Yang Menarik
Satu lagi dapatan yang boleh memberi sedikit sinar kepada ibu bapa dan pendidik ialah sikap pelajar Malaysia terhadap pembelajaran. Dalam PISA 2025, sekitar 80 peratus pelajar Malaysia menyatakan mereka ingin tahu tentang pelbagai perkara, berbanding 73 peratus secara purata dalam OECD. Selain itu, 79 peratus mengatakan mereka sanggup memberikan usaha tambahan apabila tugasan menjadi lebih mencabar, berbanding 60 peratus secara purata OECD.
PISA juga mendapati sikap ingin tahu, ketekunan dan pandangan positif terhadap sekolah mempunyai kaitan dengan pencapaian Sains yang lebih baik. Di Malaysia, pelajar yang mempunyai indeks rasa ingin tahu lebih tinggi menunjukkan perbezaan sekitar 20 mata dalam prestasi Sains selepas faktor latar belakang sosioekonomi diambil kira.
Dalam masa sama, sokongan guru turut menjadi satu aspek yang tidak boleh dipandang ringan. Sebanyak 80 peratus pelajar Malaysia melaporkan bahawa dalam kebanyakan kelas Sains, guru menunjukkan minat terhadap pembelajaran setiap pelajar. Sebanyak 87 peratus pula mengatakan guru terus mengajar sehingga mereka memahami sesuatu perkara, manakala 86 peratus menyatakan guru memberikan bantuan tambahan apabila diperlukan.
Dapatan ini menunjukkan bahawa peranan guru masih sangat penting walaupun teknologi semakin berkembang dalam bilik darjah.
Jadi, Betulkah Sekolah Malaysia Sudah Bertaraf Dunia?
Di sinilah keputusan PISA perlu dibaca dengan lebih berhati-hati. Adalah tidak tepat untuk mengatakan PISA 2025 membuktikan Malaysia sudah setanding Singapura atau berada pada tahap pendidikan bertaraf dunia secara keseluruhan. Data rasmi OECD menunjukkan Malaysia masih mencatat prestasi di bawah purata OECD dalam ketiga-tiga bidang utama.
Sebagai contoh, hanya 35 peratus pelajar Malaysia mencapai sekurang-kurangnya Tahap 2 dalam Matematik, berbanding 65 peratus purata OECD. Dalam Sains, kadarnya ialah 54 peratus berbanding 74 peratus OECD, manakala bagi Membaca, 44 peratus pelajar Malaysia mencapai sekurang-kurangnya Tahap 2 berbanding 69 peratus OECD.
Angka ini menunjukkan masih terdapat ruang yang besar untuk memperkukuh asas pembelajaran, khususnya Matematik. Pada masa sama, kekuatan dalam penyelesaian masalah komputasional, rasa ingin tahu dan ketekunan pelajar boleh menjadi aset penting untuk dibangunkan.
PISA Bukan Sekadar Tentang Kedudukan Negara
Memahami apa itu PISA juga penting supaya masyarakat tidak melihat penilaian ini semata-mata sebagai pertandingan untuk menentukan negara mana berada di tangga teratas. PISA sebenarnya menyediakan data yang boleh membantu kerajaan, sekolah, guru dan pembuat dasar mengenal pasti perkara yang sudah berjalan dengan baik serta aspek yang memerlukan penambahbaikan.
PISA 2025 melibatkan lebih 760,000 pelajar daripada 91 negara dan ekonomi. Di Malaysia, seramai 7,624 pelajar daripada 157 sekolah mengambil bahagian, mewakili kira-kira 413,400 pelajar berusia 15 tahun. Ujian berlangsung selama dua jam dan menggunakan gabungan soalan pilihan jawapan serta soalan yang memerlukan pelajar membina jawapan sendiri.
Sebab itu keputusan PISA tidak seharusnya dijadikan alasan untuk melabel pelajar, guru atau sekolah sebagai “lemah”. Sebaliknya, data tersebut boleh digunakan untuk memahami mengapa sesetengah kemahiran berkembang lebih baik berbanding kemahiran lain dan apakah bentuk sokongan yang diperlukan.
Bagi Malaysia, cabaran paling jelas ialah meningkatkan keupayaan asas dalam Matematik, Membaca dan Sains sambil mengekalkan kelebihan dalam kemahiran digital dan penyelesaian masalah. Jika kedua-dua aspek ini dapat digabungkan, pelajar bukan sahaja berupaya menjawab soalan peperiksaan, malah lebih bersedia menghadapi masalah sebenar di luar bilik darjah.
Kesimpulannya, persoalan apa itu PISA sebenarnya membawa kepada persoalan yang lebih besar tentang tujuan pendidikan. Keputusan 2025 menunjukkan Malaysia masih mempunyai banyak kerja untuk dilakukan, tetapi pada masa sama terdapat kekuatan yang boleh dibangunkan. Prestasi pelajar dalam penyelesaian masalah komputasional, rasa ingin tahu, ketekunan serta sokongan guru memberikan asas yang boleh dimanfaatkan untuk memperbaiki kualiti pembelajaran pada masa hadapan.
Soalan Lazim (FAQ) Apa Itu PISA
Apa itu PISA?
Apa itu PISA? PISA ialah Programme for International Student Assessment, iaitu penilaian antarabangsa anjuran OECD yang mengukur pengetahuan dan kemahiran pelajar berusia sekitar 15 tahun dalam Sains, Matematik dan Membaca serta beberapa kemahiran tambahan mengikut edisi penilaian.
Apa tujuan PISA dijalankan?
PISA bertujuan memberikan gambaran tentang sejauh mana pelajar mampu menggunakan pengetahuan, berfikir secara kritis dan menyelesaikan masalah dalam situasi yang berkaitan dengan kehidupan sebenar. Data tersebut boleh digunakan oleh pembuat dasar dan pendidik untuk menilai kekuatan serta cabaran sistem pendidikan.
Bagaimana prestasi Malaysia dalam PISA 2025?
Malaysia mencatat 419 mata dalam Sains, 397 mata dalam Matematik dan 393 mata dalam Membaca. Sains meningkat tiga mata dan Membaca meningkat lima mata berbanding 2022, manakala Matematik menurun 11 mata. Namun, Malaysia masih berada di bawah purata OECD bagi ketiga-tiga bidang tersebut.
