Menteri Besar Kedah Muhammad Sanusi Md Nor tampil menjelaskan pendiriannya susulan kontroversi ucapan ketika berkempen di Jempol, Negeri Sembilan, minggu lalu. Dalam usaha Sanusi pertahan diri, beliau memetik pandangan tiga tokoh British sebelum kemerdekaan bagi menjelaskan konteks kenyataannya berkaitan sejarah Tanah Melayu dan kedudukan masyarakat Melayu.
Pengarah pilihan raya Perikatan Nasional (PN) itu berkata, ucapan yang disampaikannya berkait rapat dengan identiti sejarah Tanah Melayu, kedudukan ekonomi dan politik orang Melayu serta proses pembentukan Persekutuan Tanah Melayu. Menurutnya, beliau turut mahu masyarakat Melayu mengambil berat mengenai perkembangan politik semasa dan tidak melihat kenyataannya secara terpisah daripada konteks sejarah.
Sanusi menjelaskan bahawa pandangan mengenai Tanah Melayu sebagai tanah air sejarah orang Melayu bukanlah sesuatu yang baharu atau direka olehnya. Sebaliknya, beliau mendakwa perkara itu mempunyai asas dalam rekod sejarah dan perbahasan rasmi di Parlimen United Kingdom sebelum Tanah Melayu mencapai kemerdekaan.
Menurut beliau, sekurang-kurangnya tiga tokoh British pernah menyentuh perkara tersebut dalam perbahasan yang berkaitan dengan Tanah Melayu. Tokoh berkenaan ialah Oliver Stanley pada 1946, Lord Killearn atau Miles Wedderburn Lampson pada 1949 dan Lord Ogmore atau David Rees Rees-Williams pada 1957.
Sanusi berkata, kenyataannya tidak seharusnya dianggap sebagai usaha memperkenalkan fahaman perkauman baharu atau menafikan hak kewarganegaraan rakyat Malaysia daripada kaum lain. Beliau menegaskan bahawa apa yang disampaikannya mempunyai kaitan dengan rekod sejarah British mengenai Tanah Melayu dan konteks pembentukan negara tersebut.
Kontroversi tercetus selepas Sanusi dilaporkan menyampaikan ceramah di Jempol dengan menyentuh kedudukan orang Melayu dan konsep tanah air. Dalam ucapan itu, beliau menyatakan bahawa orang Melayu tidak mempunyai tanah air lain selain Malaysia, manakala kaum lain mempunyai negara yang dikaitkan dengan asal-usul mereka.
Kenyataan tersebut kemudiannya mendapat pelbagai reaksi daripada pihak tertentu. Perbahasan mengenai ucapan berkenaan turut berkembang apabila beberapa pihak mempertikaikan cara Sanusi mengaitkan identiti bangsa, sejarah dan kedudukan politik dalam konteks Malaysia yang mempunyai masyarakat berbilang kaum.
Bagaimanapun, Sanusi mendakwa kenyataannya telah diputar belit dan diambil di luar konteks sebenar. Beliau sebelum ini turut menyatakan hasrat untuk membuat laporan polis terhadap pihak yang didakwa memanipulasi ucapannya. Selain itu, beliau memberi amaran bahawa tindakan undang-undang termasuk saman boleh diambil terhadap mana-mana individu atau pihak yang sengaja memutar belit kenyataannya atas kepentingan politik.
Dalam penjelasan terbaharunya, Sanusi pertahan diri dengan merujuk kepada hansard perbahasan Parlimen United Kingdom yang menurutnya menunjukkan bahawa istilah dan konsep Tanah Melayu pernah dibincangkan oleh tokoh British dalam konteks sejarah serta politik ketika itu.
Beliau memetik pandangan Oliver Stanley yang antara lain menyifatkan Tanah Melayu sebagai tanah air tradisional orang Melayu. Sanusi turut merujuk kepada kenyataan Lord Killearn yang dikaitkannya dengan maksud nama ‘Malaya’ sebagai tanah orang Melayu.
Bagi Sanusi, rujukan tersebut penting untuk menjelaskan bahawa ungkapan yang digunakannya mempunyai latar sejarah yang lebih panjang. Beliau berkata, pandangan yang disampaikan oleh Lord Ogmore dalam perbahasan pada 1957 juga mempunyai persamaan dengan kenyataannya mengenai orang Melayu dan Tanah Melayu.
Sanusi menjelaskan bahawa Lord Ogmore menyampaikan pandangan tersebut ketika membincangkan kompromi berkaitan perlembagaan menjelang kemerdekaan. Perbahasan ketika itu, menurutnya, turut menyentuh beberapa perkara penting termasuk kewarganegaraan, agama, bahasa, kedudukan istimewa orang Melayu serta status Pulau Pinang dan Melaka.
Dalam kenyataannya, Sanusi turut menyebut perbandingan jumlah penduduk yang dibincangkan dalam konteks Tanah Melayu pada ketika itu. Menurutnya, Lord Ogmore merujuk kepada kira-kira 3.2 juta orang Melayu, 2.5 juta orang Cina dan 800,000 orang India.
Beliau berpandangan bahawa cabaran utama ketika pembentukan perlembagaan ialah usaha mewujudkan sebuah negara yang boleh diterima oleh masyarakat berbilang kaum. Pada masa yang sama, proses tersebut perlu mengambil kira sejarah, institusi serta kedudukan masyarakat Melayu yang terbentuk sebelum kemerdekaan.
Penjelasan berkenaan menunjukkan Sanusi mahu isu tersebut dilihat dari sudut sejarah dan bukan semata-mata berdasarkan petikan ucapan yang tersebar. Dalam mempertahankan kenyataannya, beliau berulang kali menegaskan bahawa rujukan kepada Tanah Melayu mempunyai asas dalam sejarah dan perbahasan politik sebelum negara mencapai kemerdekaan.
Pada masa sama, kontroversi tersebut memperlihatkan bagaimana kenyataan berkaitan identiti bangsa dan sejarah boleh mencetuskan perdebatan dalam masyarakat majmuk. Perbezaan tafsiran terhadap sesuatu ucapan juga boleh berlaku apabila kenyataan politik disampaikan dalam suasana kempen dan kemudiannya dipetik atau dikongsi dalam bentuk yang lebih ringkas.
Sanusi pertahan diri dengan menegaskan bahawa maksud asal ucapannya tidak bertujuan menafikan kewarganegaraan atau hak rakyat Malaysia daripada kaum lain. Sebaliknya, beliau mendakwa kenyataan itu perlu difahami dalam konteks sejarah Tanah Melayu, pembentukan negara dan kedudukan masyarakat Melayu seperti yang dibincangkan dalam rekod sejarah.
Isu berkenaan kini turut menjadi sebahagian daripada perdebatan politik semasa, khususnya berkaitan penggunaan fakta sejarah dalam ucapan politik. Sanusi pula memilih untuk mempertahankan pendiriannya dengan mengemukakan rujukan daripada perbahasan tokoh British sebelum kemerdekaan sebagai asas kepada penjelasannya.
Soalan Lazim (FAQ)
Mengapa Sanusi pertahan diri berhubung ucapannya di Jempol?
Sanusi pertahan diri selepas ucapannya ketika berkempen di Jempol mencetuskan kontroversi dan mendapat pelbagai reaksi. Beliau mendakwa kenyataannya telah diputar belit serta perlu difahami berdasarkan konteks sejarah Tanah Melayu.
Siapakah tiga tokoh British yang disebut oleh Sanusi?
Tiga tokoh British yang dirujuk ialah Oliver Stanley yang dikaitkan dengan perbahasan pada 1946, Lord Killearn atau Miles Wedderburn Lampson pada 1949 dan Lord Ogmore atau David Rees Rees-Williams pada 1957.
Apakah hujah utama Sanusi dalam mempertahankan kenyataannya?
Sanusi berhujah bahawa pandangannya mengenai sejarah Tanah Melayu dan kedudukan masyarakat Melayu bukanlah sesuatu yang baharu. Beliau merujuk kepada rekod perbahasan British sebelum kemerdekaan dan menegaskan bahawa ucapannya tidak bertujuan menafikan kewarganegaraan rakyat Malaysia daripada kaum lain.
