Kos sara hidup terus menjadi antara isu utama yang mempengaruhi kesejahteraan rakyat di Malaysia. Data terbaharu daripada Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) menunjukkan negeri kos sara hidup rendah masih didominasi oleh Kelantan dan Kedah, manakala Putrajaya serta Kuala Lumpur kekal mencatatkan indeks kos sara hidup tertinggi di negara ini.
Peningkatan kos barangan dan perkhidmatan asas turut memberi kesan kepada perbelanjaan isi rumah, khususnya golongan berpendapatan rendah. Kerajaan pada masa sama merangka pelbagai langkah jangka pendek dan jangka panjang bagi mengurangkan beban rakyat serta memastikan pertumbuhan pendapatan dapat bergerak seiring dengan peningkatan kos sara hidup.
Kelantan dan Kedah Kekal Negeri Kos Sara Hidup Rendah
Berdasarkan data yang dikongsikan DOSM, Indeks Kos Sara Hidup (IKSH) Malaysia meningkat kepada 105.1 mata pada tahun 2024 berbanding 103.1 mata pada tahun sebelumnya. Peningkatan ini mencerminkan kos kehidupan isi rumah yang semakin bertambah di seluruh negara.
Wilayah Persekutuan Putrajaya merekodkan indeks tertinggi iaitu 106.3 mata, diikuti Kuala Lumpur dengan 106.1 mata dan Selangor sebanyak 105.4 mata. Kedudukan ini menunjukkan kawasan bandar utama terus berdepan kos kehidupan yang lebih tinggi berikutan harga perumahan, pengangkutan serta perkhidmatan yang lebih mahal.
Sebaliknya, negeri kos sara hidup rendah masih dikekalkan oleh Kelantan dan Kedah. Kedua-dua negeri ini mencatatkan indeks yang lebih rendah berbanding negeri-negeri lain, sekali gus menawarkan kos kehidupan yang lebih sederhana kepada penduduk.
Walaupun kos sara hidup lebih rendah di negeri-negeri tersebut, ia tidak semestinya menggambarkan tahap pendapatan yang lebih tinggi. Faktor peluang pekerjaan, kadar gaji dan aktiviti ekonomi setempat turut memainkan peranan penting dalam menentukan kesejahteraan isi rumah.
Perbelanjaan Isi Rumah Meningkat Lebih Pantas Berbanding Pendapatan
Menteri Ekonomi, Akmal Nasrullah Mohd Nasir, memaklumkan bahawa hasil Survei Pendapatan dan Perbelanjaan Isi Rumah (HIES 2024) menunjukkan kadar pertumbuhan perbelanjaan purata rakyat meningkat sebanyak 3.9 peratus setahun.
Pada masa sama, pertumbuhan pendapatan purata isi rumah hanya berkembang sekitar 3.8 peratus setahun. Walaupun perbezaannya kecil, keadaan ini menunjukkan peningkatan kos kehidupan bergerak lebih pantas berbanding peningkatan pendapatan.
Situasi tersebut menyebabkan ramai isi rumah perlu memperuntukkan lebih banyak wang untuk memenuhi keperluan harian seperti makanan, pengangkutan, utiliti dan perumahan.
Fenomena Working Poor Semakin Mendapat Perhatian
Kerajaan turut mengakui bahawa peningkatan kos sara hidup memberi tekanan kepada golongan berpendapatan rendah termasuk fenomena “working poor”, iaitu individu yang mempunyai pekerjaan tetapi masih berdepan kesukaran memenuhi keperluan asas kehidupan.
Keadaan ini turut dicerminkan melalui peningkatan Pendapatan Garis Kemiskinan (PGK) nasional kepada RM2,705.
Selain itu, purata Perbelanjaan Asas Kehidupan Wajar (PAKW) kini meningkat kepada RM4,846 sebulan.
Bagi kawasan bandar, purata PAKW mencecah RM5,169 sebulan, manakala di kawasan luar bandar sebanyak RM3,712 sebulan. Perbezaan ini menunjukkan kos kehidupan di bandar jauh lebih tinggi berbanding kawasan luar bandar.
Penjelasan tersebut diberikan sebagai jawapan kepada pertanyaan Ahli Parlimen Pengkalan Chepa, Datuk Dr Ahmad Marzuk Shaary, mengenai kajian longitudinal berkaitan jurang pertumbuhan pendapatan sebenar isi rumah dengan peningkatan kos sara hidup sejak tahun 2018 serta perancangan kerajaan dalam menangani peningkatan golongan working poor.
Kerajaan Perkenal Pelbagai Intervensi Melalui RMK13
Bagi menangani cabaran peningkatan kos sara hidup, kerajaan memperkenalkan strategi menyeluruh menerusi Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK13).
Strategi tersebut memberi tumpuan kepada dua matlamat utama iaitu meningkatkan pendapatan rakyat serta membendung kenaikan kos sara hidup melalui pelbagai pelan jangka pendek dan jangka panjang.
Antara inisiatif yang diumumkan di bawah Belanjawan 2026 ialah peruntukan melebihi RM15 bilion bagi Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA).
Kerajaan turut menyediakan RM3.1 bilion bagi dana kebajikan Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) yang memberi manfaat kepada golongan miskin, orang kurang upaya (OKU) dan warga emas.
Selain itu, sebanyak RM600 juta diperuntukkan untuk Inisiatif Payung RAHMAH, manakala RM67 juta lagi disalurkan bagi program penyeragaman harga di Sabah, Sarawak dan Labuan.
Kerajaan juga meneruskan pelaksanaan subsidi bersasar melibatkan bahan api dan utiliti menggunakan pangkalan data PADU, selain memperketatkan penguatkuasaan rantaian bekalan bagi membendung aktiviti pencatutan.
Tumpuan Kepada Peningkatan Pendapatan Rakyat
Dalam jangka sederhana dan panjang, kerajaan memberi fokus kepada peningkatan pendapatan rakyat melalui pelaksanaan Dasar Gaji Progresif.
Perintah Gaji Minimum turut dipertingkatkan daripada RM1,500 kepada RM1,700 sebagai usaha membantu meningkatkan pendapatan pekerja.
Di samping itu, kerajaan merancang memperkukuhkan pasaran pekerjaan menerusi penciptaan peluang pekerjaan berkualiti, peningkatan kemahiran tenaga kerja serta reformasi struktur pendidikan negara.
Pendekatan ini diharap dapat meningkatkan produktiviti pekerja dan pada masa sama mengurangkan jurang ekonomi dalam kalangan rakyat.
Apa Maksud Negeri Kos Sara Hidup Rendah Kepada Rakyat?
Status negeri kos sara hidup rendah memberi gambaran bahawa penduduk di kawasan tersebut secara relatifnya memerlukan perbelanjaan yang lebih rendah untuk memenuhi keperluan harian berbanding negeri lain.
Bagaimanapun, faktor seperti peluang pekerjaan, tahap pendapatan, pembangunan ekonomi dan akses kepada kemudahan awam tetap perlu diambil kira sebelum membuat perbandingan antara negeri.
Peningkatan kos sara hidup yang berlaku di seluruh negara menunjukkan perlunya keseimbangan antara pertumbuhan pendapatan, kawalan harga serta pelaksanaan dasar ekonomi yang mampu meningkatkan kesejahteraan rakyat dalam jangka panjang.
Soalan Lazim (FAQ)
Apakah negeri kos sara hidup rendah di Malaysia?
Berdasarkan data DOSM bagi tahun 2024, Kelantan dan Kedah merupakan negeri yang mencatatkan kos sara hidup paling rendah berbanding negeri lain.
Negeri manakah mempunyai kos sara hidup tertinggi?
Wilayah Persekutuan Putrajaya merekodkan Indeks Kos Sara Hidup tertinggi, diikuti Kuala Lumpur dan Selangor.
Apakah langkah kerajaan bagi mengurangkan kos sara hidup?
Kerajaan melaksanakan pelbagai inisiatif termasuk bantuan STR dan SARA, subsidi bersasar, peningkatan gaji minimum kepada RM1,700, Dasar Gaji Progresif serta pelbagai program di bawah RMK13.
