Had minimum umur kahwin 18 tahun dibangkitkan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM), Datuk Seri Nancy Shukri yang mendedahkan hanya Selangor dan Kedah yang menetapkan usia minimum perkahwinan bagi umat Islam kepada 18 tahun.
Perkara ini pastinya membuka perbincangan ramai, terutama apabila isu perkahwinan bawah umur masih menjadi antara perkara yang memerlukan perhatian serius. Dalam usia yang masih muda, seseorang sepatutnya mempunyai ruang untuk belajar, membina masa depan dan menikmati zaman remaja sebelum memikul tanggungjawab besar sebagai suami atau isteri.
Menurut Nancy, pelaksanaan had minimum umur kahwin di negeri-negeri lain masih bergantung kepada pertimbangan serta proses perundangan masing-masing. Ini kerana hal ehwal undang-undang Islam berada di bawah bidang kuasa kerajaan negeri.
Beliau turut menjelaskan bahawa usaha menyelaraskan usia minimum perkahwinan kepada 18 tahun perlu diteruskan secara berperingkat dengan kerjasama semua kerajaan negeri.
Penjelasan itu diberikan ketika menjawab soalan tambahan Datuk Siti Zailah Mohd Yusoff (PN-Rantau Panjang) berhubung pelan tindakan kementerian bersama kerajaan negeri untuk menyelaraskan had minimum umur kahwin di seluruh negara.
Selangor Dan Kedah Tetapkan Had Minimum Umur Kahwin 18 Tahun
Buat masa ini, Selangor dan Kedah menjadi dua negeri yang dikenal pasti telah menetapkan usia minimum perkahwinan bagi umat Islam kepada 18 tahun.
Bagaimanapun, pelaksanaan peraturan ini di negeri lain masih memerlukan penelitian dan proses pindaan undang-undang mengikut bidang kuasa masing-masing.
Menurut Nancy, setiap kerajaan negeri mempunyai tanggungjawab dalam urusan undang-undang Islam. Sebab itu, usaha untuk menetapkan had minimum umur kahwin yang lebih seragam tidak boleh dibuat secara terus tanpa mengambil kira proses perundangan negeri.
Pendekatan secara berperingkat dilihat penting supaya penyelarasan ini dapat dilaksanakan dengan lebih teratur dan mendapat kerjasama semua pihak.
Isu ini juga bukan sekadar berkaitan angka atau had usia semata-mata. Sebaliknya, ia melibatkan masa depan golongan muda yang mungkin belum cukup bersedia untuk menghadapi kehidupan berumah tangga.
Perkahwinan memerlukan komitmen, kematangan emosi, kemampuan mengurus kehidupan serta kesediaan memikul tanggungjawab terhadap pasangan dan keluarga.
Kes Perkahwinan Bawah Umur Meningkat Kepada 1,361 Kes
Dalam perkembangan sama, Nancy turut mendedahkan jumlah perkahwinan membabitkan pasangan berusia 18 tahun ke bawah meningkat kepada 1,361 kes pada 2024 berbanding 933 kes pada 2023.
Peningkatan ini pastinya menimbulkan persoalan tentang faktor yang mendorong golongan muda berkahwin pada usia terlalu awal.
Data berkenaan merangkumi perkahwinan secara sivil, syariah dan adat. Maklumat tersebut dikumpulkan berdasarkan rekod beberapa agensi kerajaan, termasuk Jabatan Pendaftaran Negara (JPN), Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), jabatan agama Islam negeri serta Majlis Adat Istiadat Sarawak.
Menurut Nancy, peningkatan pada 2024 turut dikenal pasti menerusi dapatan kajian yang dijalankan. Sarawak antara negeri yang mempunyai rekod data teratur, sekali gus membantu pihak berkaitan melihat perkembangan kes perkahwinan bawah umur dengan lebih jelas.
Peningkatan daripada 933 kepada 1,361 kes dalam tempoh setahun menunjukkan isu ini masih memerlukan perhatian dan tindakan susulan.
Sebab itu, perbincangan mengenai had minimum umur kahwin bukan hanya tertumpu kepada perubahan undang-undang, tetapi turut melibatkan usaha memahami faktor risiko yang mendorong berlakunya perkahwinan pada usia muda.
Dua Kajian Mengenai Perkahwinan Bawah Umur Dijangka Selesai 2027
Bagi mendapatkan gambaran lebih jelas mengenai isu ini, KPWKM turut menjalankan dua kajian penting yang dijangka selesai pada awal 2027.
Kajian pertama memberi tumpuan kepada keberkesanan pelaksanaan Pelan Strategik Kebangsaan. Kajian kedua pula meneliti faktor risiko serta strategi pencegahan perkahwinan bawah umur.
Kedua-dua kajian ini penting bagi membantu kerajaan mengenal pasti kelemahan atau jurang dalam pelaksanaan usaha sedia ada.
Hasil kajian juga dijangka menjadi panduan untuk menentukan tindakan susulan yang lebih tepat, berfokus dan berdasarkan bukti.
Melalui pendekatan ini, usaha menyelaraskan had minimum umur kahwin diharapkan dapat dibuat dengan lebih menyeluruh, bukannya sekadar memperkenalkan perubahan peraturan tanpa memahami punca sebenar masalah.
Selain aspek perundangan, pemahaman mengenai kepentingan pendidikan, perkembangan emosi dan persediaan kehidupan juga perlu diberi perhatian.
Golongan muda memerlukan sokongan keluarga dan masyarakat supaya mereka mempunyai peluang membina masa depan yang lebih baik sebelum membuat keputusan besar seperti perkahwinan.
Mengapa Had Minimum Umur Kahwin 18 Tahun Menjadi Perhatian?
Penetapan usia minimum perkahwinan kepada 18 tahun merupakan antara usaha yang dibincangkan bagi menangani isu perkahwinan bawah umur.
Ini kerana perkahwinan bukan sekadar penyatuan dua individu, tetapi turut membawa tanggungjawab jangka panjang yang memerlukan persediaan dari pelbagai sudut.
Pada usia muda, seseorang masih melalui proses perkembangan diri, pendidikan dan pembentukan kematangan emosi. Keputusan untuk berkahwin juga boleh memberi kesan kepada perjalanan pendidikan serta perancangan masa depan.
Justeru, penyelarasan had minimum umur kahwin memerlukan penelitian daripada semua pihak, termasuk kerajaan negeri, agensi berkaitan dan masyarakat.
Buat masa ini, usaha berkenaan masih diteruskan secara berperingkat. Dua kajian yang dijangka selesai pada awal 2027 pula akan membantu kerajaan menilai keberkesanan langkah sedia ada serta mengenal pasti strategi pencegahan yang lebih sesuai.
Apa yang pasti, isu perkahwinan bawah umur bukan perkara kecil kerana ia membabitkan kebajikan, perlindungan dan masa depan generasi muda.
Soalan Lazim (FAQ) Mengenai Had Minimum Umur Kahwin
1. Negeri manakah menetapkan umur minimum kahwin 18 tahun?
Selangor dan Kedah bagi umat Islam.
2. Berapa jumlah kes perkahwinan bawah umur pada 2024?
Sebanyak 1,361 kes berbanding 933 kes pada 2023.
3. Bilakah dua kajian berkaitan perkahwinan bawah umur dijangka selesai?
Pada awal 2027.
