Status wang hibah pendeposit Tabung Haji kini mendapat penjelasan daripada Mufti Wilayah Persekutuan, Ahmad Fauwaz Fadzil, susulan persoalan yang timbul selepas pendedahan dapatan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI). Beliau menjelaskan bahawa wang hibah yang telah diterima pendeposit pada tahun-tahun Tabung Haji mencatatkan defisit adalah sah menjadi milik penerima dan tidak perlu dipulangkan.
Mufti Wilayah jelaskan status wang hibah pendeposit Tabung Haji
Menurut Ahmad Fauwaz, syariah mengiktiraf pendekatan mengesahkan transaksi yang telah selesai bagi menjaga hak pihak yang terlibat serta mengelakkan kemudaratan yang lebih besar. Penjelasan itu turut mengambil kira keadaan jutaan pendeposit yang telah menerima dan menggunakan wang hibah berkenaan berdasarkan akad yang dilaksanakan pada ketika itu.
Dalam tulisan Tinta Mufti Wilayah Persekutuan yang disiarkan pada Ahad, beliau menjelaskan bahawa hibah yang sudah diterima tidak wajar terus dianggap sebagai harta haram atau syubhah. Ini kerana penerimaan tersebut berlaku melalui akad hibah yang telah memenuhi syarat penyerahan.
Pendekatan berkenaan turut dikaitkan dengan kaedah fiqh yang mengambil kira kesukaran serta kesan sesuatu keputusan terhadap masyarakat. Dalam konteks ini, transaksi yang telah berlaku dan memberi kesan kepada ramai orang perlu dinilai dengan mengambil kira hak penerima serta keadaan sebenar ketika transaksi tersebut dilaksanakan.
Justeru, status wang hibah pendeposit Tabung Haji bagi hibah yang telah diterima sebelum ini adalah jelas dari sudut penjelasan Mufti Wilayah, iaitu wang tersebut sah dimiliki oleh pendeposit dan tidak perlu dikembalikan.
Pendeposit tidak perlu bimbang tentang hibah yang diterima
Penjelasan Mufti Wilayah itu penting kerana timbul persoalan mengenai pendeposit yang mungkin masih menyimpan wang hibah berkenaan atau telah menggunakannya untuk pelbagai keperluan. Antaranya termasuk perbelanjaan keluarga, simpanan peribadi dan kos berkaitan ibadah haji.
Ahmad Fauwaz turut memberi penegasan bahawa pendeposit yang menggunakan wang hibah untuk menunaikan ibadah haji tidak perlu berasa gusar. Menurut beliau, ibadah haji yang telah dilaksanakan menggunakan wang tersebut adalah sah dan tidak terjejas.
Perkara ini memberikan penjelasan kepada jemaah yang mungkin sebelum ini tertanya-tanya mengenai kedudukan ibadah mereka selepas timbul dakwaan berkaitan pengurusan kewangan Tabung Haji. Menurut Mufti Wilayah, penerima hibah tidak sepatutnya dipertanggungjawabkan atas perkara dalaman yang mereka sendiri tidak ketahui.
Dalam hal ini, persoalan mengenai salah tadbir urus akaun, ketidakpatuhan terhadap peruntukan undang-undang atau dakwaan berhubung pelaporan perakaunan kreatif perlu dilihat sebagai tanggungjawab pihak pengurusan pada ketika itu. Pendeposit pula menerima hibah berdasarkan maklumat dan keadaan yang mereka ketahui ketika transaksi tersebut berlaku.
Isu hibah timbul selepas dapatan RCI
Perdebatan mengenai perkara ini kembali mendapat perhatian selepas Suruhanjaya Siasatan Diraja menjalankan siasatan berkaitan pengurusan Tabung Haji. Dapatan tersebut kemudiannya mencetuskan persoalan mengenai pemberian hibah pada tahun-tahun tertentu ketika institusi berkenaan berdepan kedudukan kewangan yang mencatatkan defisit.
Pada 5 Ogos lalu, bekas Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Mujahid Yusof Rawa, dilaporkan menyifatkan pemberian dividen yang tinggi ketika Tabung Haji mengalami kerugian sebagai sumber kewangan yang haram diterima pendeposit.
Mujahid turut menegaskan bahawa kadar hibah yang tinggi tidak seharusnya dinilai berdasarkan jumlah semata-mata, sebaliknya perlu mengambil kira aspek pematuhan kepada peraturan dan prinsip syariah. Beliau mempersoalkan pemberian pulangan kepada pendeposit ketika kedudukan kewangan institusi berkenaan dikatakan mengalami masalah.
Kenyataan tersebut kemudiannya menimbulkan perbincangan lebih luas mengenai sama ada pendeposit yang menerima hibah pada ketika itu perlu bertanggungjawab terhadap cara pengurusan kewangan institusi dilaksanakan.
Bagaimanapun, Mufti Wilayah memberikan penjelasan dari sudut syariah dengan membezakan tanggungjawab pengurusan institusi dan kedudukan pendeposit sebagai penerima. Pendeposit yang tidak mengetahui keadaan sebenar kewangan dalaman Tabung Haji tidak seharusnya menanggung kesalahan yang berpunca daripada keputusan pengurusan.
Ibadah haji pendeposit kekal sah
Antara perkara paling penting dalam penjelasan tersebut ialah kedudukan ibadah haji yang telah dilakukan menggunakan wang hibah. Menurut Mufti Wilayah, pendeposit yang pernah menggunakan wang berkenaan untuk menunaikan haji tidak perlu mengulangi ibadah tersebut atau berasa ragu-ragu terhadap kesahihannya.
Penegasan itu memberi gambaran bahawa isu berkaitan pengurusan kewangan dan hibah perlu dipisahkan daripada tanggungjawab individu yang menerima wang tersebut tanpa mengetahui sebarang masalah dalaman. Pendeposit pada asasnya membuat keputusan berdasarkan keadaan dan maklumat yang tersedia kepada mereka ketika itu.
Dalam masa sama, penjelasan ini tidak bermaksud persoalan berkaitan tadbir urus atau pematuhan undang-undang diketepikan. Sebaliknya, tanggungjawab terhadap pengurusan akaun, rekod kewangan dan keputusan institusi perlu dinilai berdasarkan pihak yang mempunyai kuasa serta tanggungjawab terhadap perkara tersebut.
Bagi pendeposit, penjelasan Mufti Wilayah memberi kelegaan bahawa wang hibah yang sudah diterima tidak perlu dipulangkan dan ibadah haji yang dilaksanakan menggunakan wang tersebut kekal sah. Status wang hibah pendeposit Tabung Haji juga perlu difahami berdasarkan prinsip syariah serta keadaan transaksi ketika ia berlaku, bukannya semata-mata berdasarkan persoalan yang timbul selepas bertahun-tahun.
Secara keseluruhannya, penjelasan Ahmad Fauwaz Fadzil memberikan pandangan bahawa pendeposit tidak perlu menanggung beban daripada isu pengurusan yang berada di luar pengetahuan mereka. Wang hibah yang telah diterima adalah sah dimiliki, manakala jemaah yang menggunakan wang tersebut bagi tujuan haji tidak perlu bimbang kerana ibadah mereka tidak terjejas.
Soalan Lazim (FAQ)
Adakah status wang hibah pendeposit Tabung Haji yang diterima ketika tahun defisit dianggap sah?
Menurut penjelasan Mufti Wilayah Persekutuan, hibah yang telah diterima pendeposit adalah sah sebagai milik mereka dan tidak perlu dipulangkan kerana akad hibah telah memenuhi syarat penyerahan.
Adakah ibadah haji yang menggunakan wang hibah tersebut masih sah?
Ya. Mufti Wilayah menjelaskan bahawa jemaah yang telah menunaikan ibadah haji menggunakan wang hibah berkenaan tidak perlu berasa gusar kerana ibadah mereka adalah sah dan tidak terjejas.
Siapa yang bertanggungjawab jika berlaku masalah pengurusan kewangan Tabung Haji?
Menurut penjelasan Mufti Wilayah, perkara berkaitan salah tadbir urus, ketidakpatuhan terhadap undang-undang dan pelaporan perakaunan merupakan tanggungjawab pihak pengurusan pada ketika itu, bukannya pendeposit yang tidak mengetahui keadaan sebenar kewangan institusi.
