Kemelut politik dan institusi diraja Negeri Sembilan nampaknya mula menunjukkan perkembangan positif apabila Menteri Besar, Ismail Lasim bersama 10 bekas anggota Exco negeri bersetuju untuk tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz Tuanku Munawir yang sebelum ini dikemukakan kepada Majlis Raja-Raja.
Keputusan itu dilihat sebagai satu perkembangan penting selepas pertikaian mengenai kedudukan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan berlarutan selama kira-kira tujuh bulan. Malah, langkah ini turut membuka ruang kepada usaha memulihkan hubungan antara pentadbiran kerajaan negeri dengan institusi diraja.
Lebih menarik, keputusan untuk tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz dibuat ketika kerajaan negeri sedang berdepan beberapa urusan penting, termasuk keperluan mendapatkan perkenan bagi mengadakan sidang Dewan Undangan Negeri (DUN) dan meluluskan Belanjawan 2027.
Bagaimanapun, perkembangan ini belum bermakna semua kemelut politik negeri selesai sepenuhnya kerana isu berkaitan pembatalan pelantikan 10 bekas Exco masih dibawa ke mahkamah.
Ismail Lasim Dan 10 Bekas Exco Sepakat Tarik Balik Surat
Keputusan untuk tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz dimaklumkan menerusi sepucuk surat bertarikh 10 November 2026 yang ditujukan kepada Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, Syed Danial Syed Ahmad.
Surat berkenaan didakwa ditandatangani Ismail bersama kesemua 10 bekas anggota Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (MMK).
Menerusi surat itu, mereka memaklumkan keputusan sebulat suara untuk menarik balik kandungan surat bertarikh 17 September 2026 yang sebelum ini dikemukakan kepada Majlis Raja-Raja.
Keputusan tersebut turut mengambil kira kenyataan Majlis Raja-Raja pada 14 Oktober serta perintah Mahkamah Tinggi Seremban bertarikh 5 Jun yang mengekalkan status quo kedudukan Tuanku Muhriz sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
Dalam kandungan surat sama, mereka turut menegaskan komitmen untuk terus menjunjung adat, menghormati institusi diraja dan mematuhi Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.
Akuan penerimaan yang disertakan dalam dokumen itu pula memaparkan tandatangan atas nama Syed Danial bersama cap Istana Negara bertarikh 11 November.
Langkah tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz ini sekali gus membatalkan pendirian kerajaan negeri pada 17 September lalu yang menyokong usaha mengiktiraf Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja’afar sebagai pemerintah baharu Negeri Sembilan.
Pernah Ditegur Tuanku Muhriz Secara Terbuka
Sebelum perkembangan terbaharu ini, Tuanku Muhriz pernah menegur Ismail secara terbuka ketika berada di Kuala Pilah pada 16 Oktober lalu.
Teguran itu dibuat susulan tindakan Ismail yang sebelum ini menyokong surat mempertikaikan kedudukan baginda sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
Baginda dilaporkan menegaskan bahawa Ismail perlu menarik balik kenyataan berkenaan sebelum menghadap baginda.
Ismail sebelum ini turut mengakui menandatangani dokumen berkaitan pemasyhuran penyingkiran Tuanku Muhriz, tetapi mendakwa tindakan itu dilakukan dalam keadaan terpaksa.
Dokumen pemasyhuran berkenaan bertarikh 19 April, manakala Ismail dilaporkan menandatanganinya pada 3 Ogos 2026.
Walaupun pernah menyatakan taat setia kepada Tuanku Muhriz, Ismail kemudiannya mengumumkan pada 17 September bahawa kerajaan negeri akan meneruskan pewartaan pemasyhuran yang mengiktiraf Tunku Nadzaruddin sebagai pemerintah baharu.
Bagaimanapun, Jabatan Peguam Negara memaklumkan pemasyhuran itu tidak sah kerana tidak mematuhi kehendak Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.
Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri juga mengesahkan bahawa pihaknya tidak akan mewartakan atau melaksanakan pemasyhuran berkenaan.
Justeru, keputusan tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz kali ini menjadi satu perkembangan penting dalam usaha mengembalikan keadaan kepada landasan undang-undang dan adat negeri.
Isu Pemecatan 10 Bekas Exco Masih Dibawa Ke Mahkamah
Walaupun keputusan menarik balik surat berkenaan sudah dibuat, satu lagi isu besar masih belum menemui penyelesaian, iaitu pembatalan pelantikan 10 bekas Exco kerajaan negeri.
Untuk rekod, Tuanku Muhriz membatalkan pelantikan kesemua 10 anggota Exco berkuat kuasa 20 September lalu atas alasan mereka melanggar ikrar taat setia. Keputusan itu kemudiannya diwartakan pada 24 September.
Namun, Ismail mempertikaikan tindakan tersebut dengan alasan pembatalan pelantikan Exco memerlukan nasihat Menteri Besar.
Kesemua 10 bekas Exco terbabit turut mengambil tindakan undang-undang bagi mencabar keputusan berkenaan.
Mahkamah Persekutuan dijadual mendengar permohonan berkaitan persoalan undang-undang yang timbul daripada kes itu pada 16 Disember ini.
Ini bermakna, meskipun langkah tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz sudah membuka ruang kepada penyelesaian, kedudukan 10 bekas Exco masih bergantung kepada proses perundangan yang sedang berjalan.
Belanjawan Negeri Sembilan 2027 Menanti Perkenan Tuanku Muhriz
Satu lagi perkara yang menjadi perhatian ialah kelulusan Belanjawan Negeri Sembilan 2027 yang perlu disegerakan bagi memastikan pentadbiran negeri dapat berjalan seperti biasa.
Sidang DUN yang sebelum ini ditangguhkan daripada 16 Oktober dirancang berlangsung pada 26 November ini, manakala pembentangan Belanjawan 2027 dijadualkan pada keesokan harinya.
Bagaimanapun, kedua-dua tarikh tersebut masih tertakluk kepada perkenan Tuanku Muhriz.
Kelewatan meluluskan belanjawan bukan perkara kecil kerana ia boleh memberi kesan kepada pembiayaan operasi dan penyampaian perkhidmatan kerajaan negeri pada tahun hadapan.
Dalam keadaan pentadbiran negeri yang beroperasi tanpa barisan Exco, kelancaran urusan kerajaan menjadi antara perkara yang perlu diberi perhatian.
Sebelum ini, pada 14 Oktober, Majlis Raja-Raja turut menyeru semua pihak yang terlibat supaya mencari penyelesaian melalui saluran undang-undang dan adat yang sah.
Majlis Raja-Raja juga mengingatkan pihak luar supaya tidak mencampuri atau mempolitikkan pertikaian berkenaan.
Kini, keputusan Ismail dan 10 bekas Exco untuk tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz dilihat sebagai satu langkah ke arah meredakan kemelut yang berlaku.
Namun, perhatian seterusnya pastinya tertumpu kepada perkenan Tuanku Muhriz terhadap sidang DUN serta perkembangan kes mahkamah pada Disember nanti.
Soalan Lazim (FAQ) Mengenai Tarik Balik Surat Pertikai Tuanku Muhriz
1. Siapa yang tarik balik surat pertikai Tuanku Muhriz?
Menteri Besar Ismail Lasim bersama 10 bekas anggota Exco Negeri Sembilan.
2. Bilakah surat penarikan balik itu dihantar?
Surat bertarikh 10 November 2026 dan akuan penerimaannya bertarikh 11 November.
3. Adakah krisis politik Negeri Sembilan sudah selesai?
Belum. Pertikaian mengenai pembatalan pelantikan 10 bekas Exco masih dibicarakan di mahkamah.
