Dakwaan jual aset Tabung Haji oleh bekas Ketua Setiausaha Perbendaharaan, Tan Sri Ahmad Badri Mohd Zahir, adalah tidak benar dan disifatkan sebagai palsu. Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Senator Dr. Zulkifli Hasan, menjelaskan bahawa tindakan pemindahan aset bermasalah Tabung Haji kepada syarikat milik penuh kerajaan merupakan sebahagian daripada langkah menyelamat institusi itu berikutan masalah kewangan yang serius.
Menurut beliau, terlalu banyak maklumat tidak benar berhubung perkara tersebut tersebar dalam masyarakat sehingga menimbulkan kekeliruan mengenai keputusan yang dibuat pada 2018. Beliau berkata, keputusan itu bukan dibuat secara bersendirian oleh mana-mana individu, sebaliknya merupakan keputusan kolektif Kabinet kerajaan ketika itu bagi menangani kedudukan kewangan Tabung Haji yang berdepan tekanan besar.
Zulkifli berkata demikian ketika menjawab soalan tambahan daripada Prof. Datuk Seri Dr. Noor Inayah Ya’akub di Dewan Negara pada 22 Julai 2026. Menurutnya, apa yang berlaku pada ketika itu lebih tepat dilihat sebagai operasi menyelamat atau bail-out terhadap sebuah institusi kewangan penting umat Islam yang terkesan akibat masalah penyelewengan dana deposit sebelum 2018.
Kerajaan Jelaskan Dakwaan Jual Aset Tabung Haji Pada 2018
Beliau menjelaskan, keputusan memindahkan aset Tabung Haji yang kurang berdaya saing serta menghadapi masalah kepada Urusharta Jamaah Sdn. Bhd., sebuah syarikat tujuan khas milik penuh kerajaan, dibuat bagi membantu menyelesaikan jurang antara jumlah aset dan liabiliti Tabung Haji. Langkah tersebut, katanya, perlu dilaksanakan bagi memastikan institusi itu terus beroperasi dan mempunyai keupayaan untuk memenuhi tanggungjawab kepada para pendeposit.
Berdasarkan pendedahan Laporan Ketua Audit Negara dan Bank Negara Malaysia, Zulkifli berkata, kedudukan kewangan Tabung Haji pada 2018 menunjukkan jurang defisit antara aset dan liabiliti yang mencecah RM10.9 bilion. Keadaan tersebut menjadi cabaran besar kerana berdasarkan Akta Tabung Haji 1955, agihan keuntungan tidak boleh diumumkan sekiranya jumlah liabiliti melebihi aset.
Situasi itu turut memberi kesan kepada keyakinan pendeposit. Zulkifli berkata, kira-kira RM6 bilion telah dikeluarkan oleh pendeposit dalam tempoh singkat ketika berlaku krisis keyakinan terhadap institusi berkenaan. Usaha mendapatkan kemudahan pinjaman siap sedia atau standby loan juga tidak berjaya dalam keadaan Tabung Haji mencatatkan keuntungan, sekali gus menambahkan tekanan terhadap kedudukan kewangan institusi itu.
Pada masa sama, kerajaan berdepan risiko liabiliti sekitar RM74.5 bilion kerana simpanan pendeposit Tabung Haji dijamin sepenuhnya oleh kerajaan. Justeru, kerajaan pada waktu tersebut mengambil langkah menubuhkan Urusharta Jamaah bagi membeli aset yang dianggap bermasalah dan kurang berdaya saing daripada Tabung Haji.
Menurut Zulkifli, transaksi berkenaan dilakukan pada harga premium dan bukan dengan tujuan menjual aset pada harga rendah. Langkah itu dikatakan bertujuan menutup jurang defisit sebanyak RM10.9 bilion serta membolehkan Tabung Haji meneruskan pembayaran agihan keuntungan kepada pendeposit. Beliau menegaskan, dalam konteks tersebut, kerajaan mengambil tanggungjawab untuk menanggung beban kewangan yang timbul dan bukannya mendapatkan keuntungan daripada Tabung Haji.
Beliau turut menjelaskan bahawa aset yang dipindahkan tidak hilang daripada kepentingan Tabung Haji. Perjanjian yang dibuat turut menyediakan hak right of first refusal, yang membolehkan Tabung Haji memperoleh semula aset tertentu pada masa akan datang sekiranya memenuhi kriteria pelaburan dan keadaan kewangan mengizinkan.
Perkembangan itu dapat dilihat melalui tindakan Tabung Haji mendapatkan semula beberapa aset yang pernah dipindahkan. Zulkifli berkata, kedudukan kewangan Tabung Haji yang semakin kukuh kini membolehkan institusi itu menilai semula peluang untuk memperoleh kembali aset berkenaan berdasarkan kesesuaian pelaburan dan nilai pasaran semasa.
Antara contoh yang diberikan ialah tanah di Tun Razak Exchange yang sebelum ini dijual pada nilaian RM400 juta pada 2018. Tanah tersebut kemudiannya dibeli semula oleh Tabung Haji pada harga RM270 juta berdasarkan nilai pasaran semasa. Menurut beliau, transaksi itu menunjukkan aset berkenaan kembali kepada Tabung Haji pada nilai yang lebih menguntungkan berbanding nilaian terdahulu.
Selain itu, ladang kelapa sawit UG Estates Holding Sdn. Bhd. yang sebelum ini dijual pada nilaian RM800 juta turut dibeli semula pada tahun ini. Pembelian tersebut dibuat berdasarkan nilai pasaran semasa sebanyak RM695 juta, termasuk tunai RM115 juta, dengan enterprise value sekitar RM580 juta.
Perkembangan tersebut, menurut Zulkifli, menjadi antara bukti bahawa aset yang dipindahkan melalui langkah penyusunan semula kewangan itu masih mempunyai ruang untuk diperoleh semula oleh Tabung Haji. Dalam masa sama, beliau menegaskan bahawa keputusan yang dibuat pada 2018 perlu dilihat berdasarkan keadaan kewangan dan cabaran yang dihadapi institusi berkenaan pada waktu tersebut, bukan hanya berdasarkan keadaan semasa.
Beliau berkata, tindakan menyelamat itu turut menunjukkan hasil melalui peningkatan jumlah deposit Tabung Haji. Jumlah deposit yang berada pada sekitar RM69.4 bilion pada 2019 meningkat kepada lebih RM95.1 bilion pada pertengahan Jun 2026. Peningkatan tersebut dilihat sebagai antara petunjuk bahawa kedudukan kewangan dan keyakinan terhadap institusi berkenaan semakin bertambah baik.
Dalam pada itu, kadar agihan keuntungan turut meningkat daripada 1.25 peratus pada 2018 kepada 3.5 peratus bagi tahun 2025. Kadar berkenaan merupakan yang tertinggi dalam tempoh lapan tahun, sekali gus menjadi antara perkembangan yang diketengahkan bagi menunjukkan pemulihan kedudukan Tabung Haji selepas melalui tempoh kewangan yang mencabar.
Zulkifli turut menyentuh beberapa pencapaian lain termasuk kos haji yang kekal selama tiga tahun berturut-turut walaupun negara berdepan tekanan inflasi. Mutu perkhidmatan haji yang diberikan Tabung Haji juga menerima pengiktirafan antarabangsa menerusi anugerah tertinggi Labaittom Diamond Award selama dua tahun berturut-turut. Selain itu, institusi berkenaan turut mula mencatatkan peningkatan rizab.
Berhubung dakwaan jual aset Tabung Haji, Zulkifli berkata perkara tersebut perlu dijelaskan berdasarkan fakta dan rekod yang lengkap bagi mengelakkan masyarakat menerima naratif yang boleh memutarbelitkan keadaan sebenar. Beliau menegaskan bahawa adalah tidak wajar untuk mengatakan bekas Ketua Setiausaha Perbendaharaan menjual aset strategik Tabung Haji tanpa mengambil kira keputusan kolektif kerajaan serta keadaan kewangan institusi itu pada 2018.
Beliau berkata, langkah penyelamatan tersebut perlu dilihat sebagai usaha untuk memastikan kelangsungan Tabung Haji ketika institusi itu berdepan tekanan kewangan dan krisis keyakinan. Menurutnya, masalah yang menjejaskan kedudukan Tabung Haji berpunca daripada penyelewengan yang berlaku sebelum 2018, manakala tindakan kerajaan pada ketika itu adalah untuk memastikan institusi penting umat Islam tersebut dapat terus berfungsi.
Susulan kekeliruan yang masih berlaku dalam kalangan masyarakat, Zulkifli berkata perkara berkenaan akan dibawa untuk dibincangkan dalam mesyuarat Jemaah Menteri sebelum sebarang keputusan lanjut dibuat. Langkah tersebut diharap dapat memberikan penjelasan yang lebih menyeluruh mengenai proses pemindahan aset, kedudukan kewangan Tabung Haji serta mekanisme yang membolehkan aset tertentu diperoleh kembali pada masa hadapan.
Pada akhirnya, penjelasan mengenai jual aset Tabung Haji perlu mengambil kira keseluruhan konteks penyusunan semula kewangan yang berlaku pada 2018. Berdasarkan penjelasan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), tindakan tersebut merupakan sebahagian daripada keputusan kolektif kerajaan untuk menangani defisit aset dan liabiliti, memulihkan keyakinan pendeposit serta memastikan Tabung Haji dapat meneruskan peranannya kepada umat Islam di Malaysia.
Soalan Lazim (FAQ)
Adakah benar bekas KSU Perbendaharaan menjual aset strategik Tabung Haji?
Tidak. Menurut penjelasan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), dakwaan tersebut adalah tidak benar dan palsu. Keputusan pemindahan aset pada 2018 merupakan keputusan kolektif Kabinet kerajaan ketika itu.
Mengapa aset Tabung Haji dipindahkan kepada Urusharta Jamaah?
Langkah tersebut dilaksanakan sebagai sebahagian daripada usaha menyusun semula kedudukan kewangan Tabung Haji selepas institusi berkenaan menghadapi jurang defisit antara aset dan liabiliti sebanyak RM10.9 bilion pada 2018.
Bolehkah Tabung Haji mendapatkan semula aset yang dipindahkan?
Menurut penjelasan yang diberikan, perjanjian berkenaan menyediakan hak right of first refusal. Tabung Haji juga telah mendapatkan semula beberapa aset berdasarkan kesesuaian pelaburan dan nilai pasaran semasa.
